Tijd van leven, life is fragile

Vanmorgen kom ik uit het Hospice, na een slaapwacht als zorgvrijwilliger. Deze nacht is ‘rustig’ geweest. Het grootste deel heb ik kunnen slapen. Nu naar ontbijt en koffie toe. Opeens valt mijn oog op het boompje, vlak bij mijn auto. IMG_5825 Er hangt nog één blaadje aan de boom, aan een dun stengeltje. Het wappert een beetje in de wind. Op het punt af te vallen. Dat treft me, juist na die nacht. Symbolisch, zo’n blaadje. Life is fragile…

In het licht van de dood valt de schijn weg. Eigenlijk is het leven supereenvoudig. Ook de omgang met onze tijd kan dat zijn. Wij mensen maken het leven en daarmee onze tijd moeilijker dan het is. We compliceren ons leven. Vullen het op met tijdrovers en dingen die ons afleiding geven. En zijn dan vervolgens eindeloos mee bezig om uit te pluizen hoe het met onszelf zit. Om kaf en koren te scheiden.

In mijn onderzoek naar tijdsbeleving heb ik heel veel gesprekken. Met jongeren en ouderen. Met mensen die volop in het leven staan en mensen in de terminale fase. Onthutsend, maar ook heel verhelderend. Sommige gesprekken blijven lang hangen. Een vrouw vertelt me over het laatste stukje van haar tijd.

“Mijn tijd hier is beperkt. Begrijpt u dat wel? Ik heb het er met mijn dochter over. Zij snapt me gelukkig, we kunnen erover praten. Ik lig tegenwoordig de hele dag op bed. Ik lees, ik luister wat muziek. Voor de rest doe ik niets meer. Tijd is helemaal niets. De klok betekent helemaal niets. Het kan me helemaal niets schelen hoe laat het is.  Ik heb geen eigen ritme meer, ik laat me drijven. Het maakt me niet meer uit. Mijn gezin is het belangrijkste, de rest is niet belangrijk meer… “

Mensen sterven zoals ze geleefd hebben, wordt er gezegd. Ze sterven zo te zien met wat ze geleefd hebben.  Als er liefde is geweest, is die er ook op het eind. Als er eenzaamheid was, is die er net zo goed op het eind. We verzamelen geld, huizen, materie. Sommigen hebben tonnen op de bank staan. Maar aan het eind van ons leven moeten we het vooral stellen met wat er op ons nachtkastje (40×40 cm) staat.

Niet de tijd gaat voorbij, maar alleen jij en ik… ,  vertelt Rutger Kopland ons.

Hoe ben je met je tijd van leven bezig? Ben je blij met de tijd die je leeft? Dat is de kernvraag. En zo niet, wat doe je er dan aan? Nu kan het nog.

 

 

 

Doe mee aan onderzoek Tijdsbeleving in onze tijd

Hoe zijn we bezig met onze tijd? Ben je tevreden of ontevreden over de tijd die je hebt?  Doe je aan planning of ben je daarmee gestopt? Voel je je lekker in jouw tijd? Of voel gejaagd en schuldig?

Ik zoek mensen die mij hun verhaal willen vertellen. Na eerder promotieonderzoek naar ‘tijdsbeleving in de zorg’ ben ik bezig met nieuw onderzoek.imagesx Ik wil graag weten hoe mensen echt met hun tijd bezig zijn en wat voor hen werkt of niet. Daarvoor zoek ik contact met mensen die veel last hebben van tijdsdruk en hier graag beter mee willen omgaan. Maar ook mensen die erg gelukkig zijn met hun tijd omdat ze hun tijdstrategie gevonden hebben.  De uitkomst van het onderzoek wordt in een boek verwerkt.

Wat kun je verwachten als je meedoet? Je krijgt (naar keus) een persoonlijk gesprek of een telefonisch interview  van ca 3/4 uur, met een kopje thee of koffie. Je kunt van mij verwachten dat ik goed naar jouw verhaal luister en jouw persoonlijke tijdsbeleving in kaart breng.

In het gesprek bekijken we aan de hand van dagelijkse thema’s hoe jouw ervaringen zijn met tijd en tijdsdruk. Jouw verhaal wordt geanonimiseerd verwerkt. Je krijgt van mij een exemplaar van het boek dat ik ga schrijven.

Interesse om mee te doen? Stuur een mail naar verbeek@artemea.nl
Bij voorbaat hartelijk dank.

Ik ben benieuwd naar jouw verhaal!

Gabriëlle Verbeek

Tijd voor passie!

naamloosTijd voor passie!

Na mijn blog over Tijd voor Luiheid, is het nu toch wel echt Tijd voor Passie. Het vinden van belangrijke doelen geeft zoveel richting en houvast in het bestaan.  Als je een echte grote Passie vindt, heb je een kompas in de zee van bezigheden.  Het maakt daarbij niet eens zo gek veel uit, of je passie ligt in de wetenschap of in het huishouden. Of je aan een perfect werkende satelliet wil bijdragen, of elke dag de heerlijkste sushi maakt. Of je mensen wilt helpen of kinderen opvoeden.

Een passie geeft energie, leven en vuur.  Er ontstaat de kracht om alledaagse beslissingen om te zetten in bijzondere resultaten. Vind de passie in je leven en dan ben je er! Alles valt op zijn plek. Een mooi voorbeeldje van de kracht van passie als drijfveer, is te vinden in de volgende video.

Wat heeft Passie met Tijd te maken?

Door je passie te volgen haal je het meeste uit jezelf en uit je tijd. Wanneer je bezig bent met je passie kan het zijn dat je de tijd totaal vergeet. Verveling bestaat gewoon niet meer, in jouw persoonlijk woordenboek. Je gaat helemaal op in wat je doet. Je wil GRAAG je tijd geven aan je passie. Je gaat zo op in die bezigheid dat de tijd voorbij vliegt. Je vergeet de omgeving, de tijd en soms zelfs jezelf.a_passion_for_animals_quote_by_animaltrainer104

Mensen met passie herken je door hun enthousiasme en energie.  Je ziet dat ze vele uren aan hun Passie besteden, of het nou gamen is of het repareren van auto’s of de gemeentepolitiek. Passie geeft het leven zin, betekenis en inhoud.

Als je op je sterfbed terugkijkt op je leven en je zegt: “Dat was voor mij het mooiste aan mijn leven”, dan heb je het waarschijnlijk over je passie. Je zult waarschijnlijk niet zeggen dat je meer geld had willen hebben of je administratie beter op orde had willen hebben. Het kan zijn  dat je zegt: “Ik had meer tijd voor mijn echte passie moeten vrijmaken”.

Voordelen van Passie & Tijd

In relatie tot tijd, heeft het hebben van een passie enorme voordelen:

  1. Passie geeft sterke focus aan je bezigheden. De complexe wereld wordt een stuk eenvoudiger. Je skipt sneller alles wat niet bij je passie past.
  2. Passie geeft plezier of betekenis. Je blijft het heel lang leuk vinden, zonder je te vervelen.
  3. Passie is een weg naar succes.  Dit geeft doelen en resultaten, waar je je op kan richten
  4. Soms kan je er je beroep van maken. Waardoor je er je brood mee verdient en er nog véél meer tijd aan kan geven
  5. Je ontwikkelt het beste van jezelf, waardoor je er sneller in wordt en je nieuwe vaardigheden leert.

Wat is jouw Passie?

Sommige mensen weten al heel vroeg wat hun passie is. Anderen hebben er jaren voor nodig. En sommigen doen een heleboel experimenten om erachter te komen wat hun passie is. Vragen die helpen:

  • Wat zou je de hele dag kunnen doen?
  • Waar ben je echt heel goed in?
  • Met welke bezigheid vergeet je de tijd?
  • Waar krijg je veel energie van?
  • Wat doet jou tintelen?
  • Wat zou je doen als je niet meer hoeft te werken?

Vaak, maar niet altijd, is je passie iets waar je gewoon goed in bent. Waar je aanleg voor hebt. Vraag eens mensen in jouw omgeving wat zij aan jou zien. Misschien is het voor jou doodgewoon om te jongeleren met de borden, zonder brokken te maken, en valt het je niet meer op dat dit bijzonder is….

Meer tijd voor je passie?

Het kan zijn dat je niet toe komt aan je passie, doordat je bezig bent met dingen die je moet doen. In dat geval heeft je Passie de hoogste prioriteit nodig. Als het gaat om Passie, bestaat er voor je gevoel niet zoiets als te veel tijd. Je kunt er niet te veel tijd in stoppen. Hooguit niet genoeg tijd. Je maakt tijd voor je Passie door er gewoon meer tijd voor te nemen.

Aan de andere kant, een Passie heeft zeker ook iets verslavends. Passie kan je je nachtrust kosten en je over grenzen drijven die niet meer gezond zijn. Is het dan eigenlijk wel goed om hier aldoor je tijd aan te geven? Als een monomane Passie je leven overneemt, kan het zijn dat je eenzaam wordt of je eigen gezondheid schaadt. Alleen maar achter je Passie aangaan, zal je blind maken voor de waarde van andere facetten van het leven. Bijvoorbeeld het contact met je kinderen, vrienden, partners.

Wat, als er geen Passie is?naamloos3

Helaas zijn er ook mensen die op zoek zijn naar hun Passie en hem nooit vinden. Dat gebeurt best wel veel en vaak. Het zoeken naar een passie kan bijzonder deprimerend zijn, zoals onderstaand filmpje duidelijk maakt. Je gevoel van eigenwaarde zakt, als je denkt dat iedereen (ook jij) een grote passie moet hebben en je jezelf bijzonder oninteressant gaat vinden.

Er is geen man overboord als het niet lukt. Wie weet is er geen Passie, maar ontstaat de passie doordat jij iets doet wat je kan doen en waarin je jezelf ontdekt. Van de momoanie van de Passie naar de eenvoud van openstaan voor alle mogelijkheden….

 

Het Recht op Luiheid en het Rijk der Vrijheid

 

Lagargue_1871

Lagargue_1871

Een zonderlinge waanzin heeft de arbeidersklasse bevangen van de landen waarin de kapitalistische beschaving overheerst. Deze verdwazing sleept in haar gevolg de individuele en sociale ellenden mee die sinds twee eeuwen het droeve mensdom martelen. Deze waanzin is de liefde voor de arbeid, de woedende hartstocht om te werken (Paul Lafargue) 

In 1883 verschijnt het pamflet ‘Recht op Luiheid’ van Paul Lafargue, een Franse arts. Hij keert  zich tegen de arbeidsethos uit zijn tijd.  Lafargue laat voorbeelden zien van uitwassen. Hele gezinnen inclusief kinderen die wel 15-urige zware werkdagen maken in de textielindustrie. Paul  Lafargue  stelt dat de industriele revolutie heeft geleid tot een tijdperk van pijn, leed en verderf. Er is sprake van snoeiharde overproductie. Mensen worden in het arbeidsproces van fabrieken als ding behandeld en als productiemiddel ingezet.

Onder hen zijn er een menigte bleke, magere vrouwen die blootsvoets door de modder waden en die bij gebrek aan een regenscherm als het regent of sneeuwt de onderkant van hun schorten of rokken boven over het hoofd trekken om gezicht en hals te beschermen; een nog aanzienlijker aantal jonge kinderen zijn niet minder vuil, niet minder bleek, in lompen gehuld, helemaal vet van de olie der weefgetouwen(Paul Lafargue)

Het ‘recht op arbeid’ waar zowel kapitalisten als marxisten voor strijden, is volgens Lafargue niets anders dan het ‘recht op ellende’. Alleen onder het regime van de ‘luiheid’ kan de mens zijn oorspronkelijke levenslust hervinden. In de zogenaamd arme samenlevingen (Polynesische eilanden) zijn de mensen arm aan geld, maar rijk aan levenslust en geluk. In onze maatschappij lijden we aan de slavernij van de loondienst die ons tot uitputting drijft.  Pas als ‘het recht op vrije tijd’ bestaat, zal  het werken  als een vorm van behoeftebevrediging worden gezien. De norm is dan het plezier dat men aan (extra) werk ontleent.

De kluwen van tijdstress, geld en ‘moeten’

De theorie van Lafargue is een behoorlijke provocatie voor iedereen die gelooft dat hard werken gelukkig maakt. Maar interessant is wel dat de problemen met ‘tijd’ en ‘geld’ en ‘werk’ vaak behoorlijk verweven zijn.  Hoe beter we ons hiervan bewust zijn, hoe meer mogelijkheden we hebben om echte keuzes te maken. In plaats van geleefd te worden door normen en patronen die ziekmakend zijn.

Om te beginnen is nogal wat tijdstress in onze tijd verbonden met de noodzaak om genoeg te verdienen. Of om werk niet kwijt te raken. We zitten nog steeds in een halve recessie. De banen liggen niet voor het opscheppen. Je wil de huur of hypotheek van je huis kunnen betalen. Misschien wil je meer…

Onze leefwijze van nu, met auto’s en vakanties, kost geld. Veel geld. Er is simpelweg de noodzaak om te werken en soms ook de noodzaak om arbeidsomstandigheden  met  tijdstress te accepteren. En als we met ons verdiende geld dan weer dure dingen gaan doen of tegen geld van alles gaan uitbesteden, ontstaat er een merkwaardige TijdRatRace. Ook je eigen ambities en hoge doelen kunnen je aanjagen, in je persoonlijke tijdstressmolen. Vaak zit daar een vorm van angst achter en de behoefte aan erkenning, die vertaald wordt in geld en bezittingen. Of de noodzaak om anderen te onderhouden, kinderen die kansen nodig hebben.

Cultureel en economisch  gezien, ‘moeten’ velen van ons dan ook hard of zelfs heel hard werken.  In mijn tijdonderzoek kom ik nogal wat mensen tegen, die meer werkuren maken dan zij eigenlijk zouden willen. Of meer druk en verantwoordelijkheden op zich nemen dan goed voor hen is. Waardoor er geen balans is in het leven.

Het Rijk der Vrijheid

Het kan anders.  Op verschillende manieren. De minimalisten proberen deze cyclus bewust te doorbreken. Zij maken ruimte in hun leven door te minderen. Minder stuff, minder ballast. Wegdoen van spullen die je toch niet gebruikt en die je ruimte en je zorg en aandacht in beslag nemen.   Er komt ruimte vrij voor wat echt gelukkig maakt.

Dat zit vaak op een ander vlak: scheppende arbeid, creatief zijn. Of sociaal werken, iets voor anderen betekenen. Betekenis geven wordt belangrijker dan bezittingen verwerven.  En het verrichten  van arbeid krijgt weer terug waar het voor bedoeld is: geen tijdverdrijf of ‘moeten’ van buitenaf, uit angst ten onder te gaan,  maar ‘willen’, omdat arbeid iets toevoegt aan de wereld.

Een mooi voorbeeld vind je in dit filmpje.

 

Het aardige is dat ook binnen onze materieel rijke samenleving mogelijkheden zijn om minder vast te zitten in de noodzaak van ‘veel en hard werken’. Om uit de dwang van tijd te stappen die extern opgeëist wordt. Het Rijk van de Vrijheid (waar trouwens ook Marx utopisch over sprak in Das Kapital) begint waar de arbeid stopt, die buiten ons om door noodzaak en door anderen wordt bepaald.  De factor tijd wordt minder dwingend als we zelf kiezen hoe we onze tijd besteden.

Laten we lui zijn in alle dingen,
behalve in het lief hebben en drinken,
behalve in het luieren.
(Lessing)

lazing-around-92993_640

 

Wat is Tijd? Over onze Tijdmonsters

astro clockWat is Tijd….?

Ik doe onderzoek naar tijdsbeleving in onze moderne tijd. Hiervoor interview ik  mensen in totaal uiteenlopende situaties. Jong, oud, zeer actief of juits rustig levend, werkers, studenten, directeuren, technici, kunstenaars, huisvrouwen, zelfstandigen, winkeliers, kenniswerkers, enzovoorts. Boeiende gesprekken.

Als ik mensen de vraag stel wat ‘tijd’ voor hen is, is het antwoord meestal dat tijd gelijk staat aan ‘de klok’. Kloktijd is ons oriëntatiemiddel. Het cement van de afspraken die we met elkaar maken.  Onze manier om gebeurtenissen en situaties te voorzien van volgordes en handelingen. We staan op met de klok en gaan ermee naar bed.

We praten over ‘de Tijd’ alsof er een soort objectieve dimensie bestaat. We zijn ‘op tijd’ of ‘achter met de tijd’. De tijd ‘stroomt’, als een rivier. Of ‘knaagt’, als een dier. Tijd ‘heelt wonden’ en ‘geeft raad’. Tijd gaat ‘voorbij’ of ‘is op’. We zijn ‘uit de tijd’ of ‘van de tijd’. Heel veel gangbare uitspraken over tijd zijn ruimtelijk of magisch of zelfs allebei.  Zodra je hier wat dieper over doordenkt, slaat de verwarring toe.

Whenever I attempt to frame a simple idea of ‘time’, abstracted from the succession of ideas in my mind,… I am lost and embrangeld in extricable difficulties (George Berkeley)

‘Tijd’ is een begrip op  een hoog abstractieniveau. Tegelijk is de ervaring van ‘tijd’ heel concreet en voor veel mensen soms erg drukkend. Als we te laat zijn of ons niet houden aan tijdafspraken, dan geeft dat een beklemmend gevoel. Is het niet bizar dat iets dat zo abstract is, zoveel druk kan geven in een mensenleven?

Het ontstaan van Tijd

Onze voorouders hadden waarschijnlijk een andere relatie tot de tijd dan wij. Hun tijdsbegrip verschilde in ieder geval van dat van ons.  In samenlevingen waarin geen kalenders of klokken zijn, zie je terug in  de taal. Er zijn samenlevingen geweest waar mensen het woord ‘slaap’ gebruikten voor ons woord ‘nacht’. Of ‘maan’ in plaats van ‘maand’. Een ‘jaar’  heette een ‘oogst’.  De beleving van tijd zal meer cyclisch zijn geweest, een voortdurende omwenteling van gebeurtenissen. Met patronen van herhaling in het ritme van de seizoenen en de natuur.

Pas later kwamen er de woorden en de instrumenten (waterklokken en zonnewijzers)  om nieuwe standaardeenheden te gebruiken.  Onze tijdklokken zijn van oorsprong gebaseerd op een natuurverschijnselen.   Onze huidige tijdseenheid, het ‘uur’, is een beweging met een gestandaardiseerde snelheid die is afgeleid van het zonnestelsel.

Mensen hebben het vermogen om door generaties heen te leren. Onze ervaringen zijn een stapeling van die van vroegere tijden. Het indelen van de dag en activiteiten met klokken doen wij al eeuwen. Onze tijdtechniek is intussen super verfijnd. De oriëntatiemiddelen zijn  ook heel nauwkeurig geworden. Daar zit een prachtige kant aan – we kunnen onze tijd optimaal benutten – maar ook een tegenkant. De discipline die we ons kunnen opleggen. Tot op de minuut of seconde.

Onze Tijdmonsters

Als je de Tijd ontdoet van de franje van magische woorden en abstracties,  zie je iets heel interessants. Niet de Tijd of onze klok dwingt ons ergens toe, maar wij mensen doen dit zelf. We zetten onszelf en elkaar onder druk met verwachtingen en doelstellingen. Alles dat ‘moet’.  Met onze innovatieve tijdsparende middelen, de glanzende producten van techniek en informatica, draaien we de duimschroeven verder aan.

We denken dat het de Tijd is die ons opjaagt. Uiteindelijk  doen we dit onszelf aan. Of anderen doet dat met ons. We hebben met elkaar in onze samenleving abstracte Tijdmonsters gecreëerd. Zoals een kind in de nacht bang is voor die enge krokodil onder zijn bedje, zijn wij bang niet te beantwoorden aan onze diepere verlangens of de targets van anderen. Onze grootste tijdsprobleem is te vinden in de angst om tekort te schieten.little_monsters_of_tea_time_by_noemigambini-d3316sa

Sociale normen als ‘ je moet op tijd komen’ en ‘je moet je tijd goed gebruiken’ zijn dooddoeners. Het zijn de maskers van discipline. We leven in een rationele  cultuur die de Tijd onder controle probeert te brengen.  Zolang we blijven geloven in de manipulatie met doelen, acties en inzet van energie zullen we ijverig blijven rennen in onze mallemolens.

Gelukkig falen we altijd wel, als we te perfectionistisch op onze tijdstippen draven. Een kind dat ons stoort, een ziekte die erin hakt, een ontslag, een flinke tegenvaller, een spontaan feest. Alle calamiteiten en onverwachtse gebeurtenissen die nóóit uitkomen. Maar die je altijd helpen om de kern terug te vinden van je persoonlijke tijd en het hart in je leven. Wees er blij mee….en neem je tijd, als ze aankloppen.

Onze Tijdlandschappen

8275148240_2e475e7712_cOnze Tijdlandschappen

‘Tijd’ kun je opvatten als een serie landschappen, waar je doorheen reist. Stel je voor dat je een lange treinreis maakt. Van Nederland naar Zuid Europa, bijvoorbeeld. Je ziet door je raam ons vlakke land met frisgroene weiden overgaan in de  golvingen van heuvels en bossige bergen. De lichtval verandert. De kleur van het daglicht wordt warmer. In je trein stappen mensen in en uit. Een zakenman vouwt zijn laptop op en stapt uit. Er komt een boerengezin je treincoupé binnen. vader moeder, grootvader en 5 kinderen. Je voedsel krijgt een andere kwaliteit. De lucht die je ruikt bevat onbekende geuren…

Barbara Adam, tijdonderzoeker bij de Universiteit van Wales in Cardiff, heeft de term ‘timescapes’ bedacht. Een timescape of te wel ‘tijdlandschap’  is een geheel van ritmes en patronen van verleden-heden-toekomst. Denk hierbij aan het ritme en de cycli in de natuur.  Of dat van onze sociale relaties. Maar ook het tijdlandschap van de economie. Elk landschap is een stukje van onze eigen wereld.

Het Tijdlandschap van de economie is al een paar weken aan het veranderen. We stappen uit ons zomerritme van vakanties. Met soms de tijdsdruk die ontstaat door collega’s die er niet zijn, maar soms ook wat rust door dat er veel minder vergaderingen of groepsbijeenkomsten zijn. Files nemen toe.  Vanaf september worden er studiedagen georganiseerd. Is er weer overleg en worden begrotingen in de stijgers gezet. Of wordt de productiedruk opgevoerd om toch dat jaartarget te halen. Tijd is geld….clock-163202_640free

In het Tijdlandschap van onze sociale wereld maken we afspraken met familie, vrienden. Er valt een brief in de bus voor een bijzonder verjaardagsfeestje.  We weven een web van onze contacten met afspraken, mails, berichten op Facebook, Appjes. Waarin van alles wordt uitgewisseld in woorden, beelden en ontmoetingen met bekenden en nieuwe mensen.

Het Tijdlandschap van de natuur bestaat uit allerlei tijdpatronen van micro-tot macroniveau, die elkaar beïnvloeden. De jaarcyclus, het ontwikkelen van de seizoenen en de effecten ervan op dierepen en planten en ook onszelf. We zitten nu in de overgang van zomer naar herfst. Dat kan je dagelijks voelen aan de temperatuur, de vochtigheid in de lucht en zien aan de spinnenwebben. Aan het begin van gele en rood op het blad van bomen en struiken.  Ook wij zijn deel van die natuur. Onze ziektes zijn onderdeel van deze tijd.  dat blijkt uit de werking van ons bioritme. Astma-aanvallen beginnen vaak kort na middernacht. Hartaanvallen komen het meest voor rond 9 uur in de ochtend. Bacteriële infecties voel je opkomen in de ochtend, maar virale infecties juist in de middag en de avond.

Er kan harmonie zijn in je Tijdlandschappen, maar ook onbalans. Soms wordt één Tijdlandschap zo overheersend, dat het andere landschappen gaat overheersen of negatief beïnvloeden. Het economisch Tijdlandschap kan verwoestend werken op ons sociale tijdlandschap, als we geen tijd meer hebben voor  belangrijke mensen in ons leven. Als we onze tijd voornamelijk vullen met sociaal contact en facebooken, komt er geen brood op de plank. Of halen we dat diploma niet, dat we nodig hebben.

Het Tijdlandschap van de natuur wordt mooi weer gegeven in de film  ‘Timescapes’ van Tom Lowe, die er twee jaar van zijn leven aan wijdde om zijn film te maken. Hij trok met een Toyota truck door het zuid-westen van de USA. De film laat zowel slow motion als in versnelling zien de landschappen, mensen en dieren leven. Let ook op de contrasten tussen het landschap van de natuur en onze economische toevoegingen, zoals windmolens…

 

Tijd voor jezelf

Rowing_aloneTijd nemen voor jezelf

Tijd voor jezelf….Mensen die alleen wonen, hebben er soms teveel van. Mensen die samen wonen, hebben er vaak te weinig van.

Het is een kunst als je je die tijd echt kan toestaan. Als samenwoner én alleenstaande. Als je die tijd niet vult, met van alles. De 10.000 dingen die gedaan moeten worden, in het huishouden, op de PC, overal en nergens.

Het mooie ervan is dat je tijd hebt voor jezelf en zo jezelf leert kennen. De stilte opzoeken is dus een kunst.  Als je alleen kunt zijn, zonder allerlei afleidingen,  en je daar goed bij voelt, ben je niet eenzaam. Bij eenzaamheid heb je het gevoel geïsoleerd te zijn van de buitenwereld. Je mist mensen en aanspraak. Het ontbreken van contact geeft een leeg gevoel.

Tijd nemen voor jezelf is een bewuste keus. Het is geen gevoel, het is een gekozen situatie. Tijd nemen voor jezelf is aandacht geven aan jezelf.  Het betekent dat er niemand om je heen is die je aandacht vraagt. Je kunt je daar prima bij voelen. Je hoeft niemand te missen. Alleen zijn is dus geen probleem. Door bewust alleen te zijn leer je jezelf kennen. Je krijgt eindelijk de tijd om na te denken over wat jij wilt. Dat lukt niet in gezelschap. Het kan een bron van ontdekkingen zijn. Tijd om te ervaringen en emoties te verwerken. Tijd om te ontspannen of uit te rusten.  Alleen kunnen  zijn  met jezelf geeft kracht. Je vindt jezelf de moeite waard, als je een stukje van het kostbaarste wat je hebt – en dat is tijd – aan jezelf besteedt.

We need quiet time to examine
our lives openly and honestly.
Spending quiet time alone
gives your mind an opportunity
to renew itself and create order.

Susan L. Taylor

En dan maakt het niet uit hoe je dat doet. Ik heb er zelf een zomerweek voor genomen, met schilderen, tekenen, keramiek. Los van alles en iedereen. Geen werk, geen geliefden om me heen, niets hoeven schrijven of maken. Ja, wel mezelf uitleven in kleur en vorm, maar zonder al teveel woorden. En veel groen, veel buitenlucht.  Iemand anders doet het anders. Maakt een lange trektocht met een rugzak. Of gaat in een huisje zitten op een eiland. Of spreidt haar ‘tijd voor zichzelf’ over weken en maanden heen.  In de oudheid gingen ze een tijdje de woestijn  in en kwamen boordevol inzicht terug. De manieren waarop zijn legio.

Het grootste voordeel van tijd nemen voor jezelf is dat je erachter komt wie je bent.  Zonder andere mensen.  Wat zijn jouw verlangens en drijfveren? Wat maakt jou gelukkig?  Hoe voel je je nu werkelijk over wat je meemaakt? heb je vrede met jezelf?

Dat vind je uit door tijd met jezelf door te brengen.  Tijd nemen voor jezelf, los van anderen, ontspant en maakt compleet.

Tijd voor vakantie

beach-544633_640Tijd voor vakantie! 

Ik hou van mijn werk,  en toch is het echt nodig om de batterij af en toe op te laden. Vandaag is het zover. De allerlaatste werkdag voorlopig! Dit stukje is het laatste dat ik nog schrijf.

Bijna 11 miljoen Nederlanders gaan deze zomer op vakantie, in binnen- en buitenland.  We zijn een vakantielustig volkje. Misschien wel omdat wij zo sterk gestructureerd zijn en veel ‘moeten’ doen, in onze normale tijd.

Het woord ‘vakantie’ is afgeleid van het  Latijnse woord ‘vacare’ dat ‘leeg’, ‘openstaand’ en ‘vrij’ betekent. Bij een vakantie gaat het in essentie om een periode waarin je je dagelijkse bezigheden loslaat om ‘leeg en open’ te worden. Vakantie geeft ons de kans om het leven op een nieuwe manier te benaderen.  Het  Engelse woord voor vakanties ‘holidays’ betekent letterlijk: ‘heilige dagen.’ Omdat je tijdens een vakantie alles loslaat, kun je juist tijdens te vakantie in contact komen met je innerlijk.  Als we op vakantie zijn,  kunnen we in een andere tijdsbeleving terechtkomen. Meer tijd voor onszelf, meer aandacht voor elkaar.

Tijd om te ontspannen…om niets te doen, te luieren, te liggen, uit te slapen. Om zomaar wat te kletsen met onze geliefden en voorbijgangers.

Of juist tijd om in te spannen…maar dan anders. Over bergen klauteren, in het water rennen. Lopen onder bomen in t bos.

Loslaten van de klok…niet meer bij alles kijken: hoe laat is het ? Hoe laat moet ik hier weer weg? De klok is eventjes niet meer de baas van onze tijd.

Loslaten van tijdpatronen….het vaste ritme van wakker worden, opstaan, eten en al die andere dingen. Geen wekker meer zetten maar kijken hoe laat je wakker word. Eten op de tijd dat je trek krijgt. We laten de tijd meer stromen.

Bij wijze van overgang van een behoorlijk stevig tijdschema loop ik volgende week een 4daagse. Toch weer vroeg op. Met wekker (ik ben een avondmens) want op tijd beginnen. En dan elke dag zo’n 30 km over landweggetjes en in het bos. Super! Ik kijk er al weken naar uit, al die uren wandelen, met af en toe een pauze.  Een heel andere inspanning dan op mijn gewone werkdagen en heerlijk buiten.  Elke dag kijken wat er gebeurt. Het mooie van vakantie is dat er veel spontaan kan. Zeker als je gaat lopen. Lopen is een manier om in ‘trage tijd’ te komen. Contact met mensen, doen waar je zin in hebt, leven in het moment. Zorgeloos leven.  Het mag wel een tijdje gaan duren…

 

 

 

Over leeftijd en tijd

naamloosverveling jaAfgelopen week nog meegemaakt: 30 jonge mensen op school, die in de studiebankjes zitten en zich kapot vervelen. Het programma duurt ze vééél te lang.  Onder de bankjes pakken ze hun telefoon….Ze zitten er uren, voor hun gevoel.

In werkelijkheid, qua kloktijd, is dat een stuk minder. Voor mensen die jong zijn, duurt de tijd lang. Voor ouderen duurt ze kort, steeds korter zelfs.  Daar is een verklaring voor. Als we jong zijn, is alles wat we meemaken nieuw. Als een spons zuigen we indrukken op. Als we ouder worden, zijn veel dingen die we meemaken bekend. De tijdsbeleving is minder intens, en als we niet oppassen is het allemaal zó voorbij…iets waar de nodige songs aan gewijd zijn. Omdat het zo herkenbaar is.

Jonge mensen die zich vervelen kunnen het beste iets doen dat hun aandacht voor 200% opeist.  Wedstrijdjes werken uitstekend, omdat ze prikkelen en focus geven.  De kubus van Rubik oplossen. En als je dat onder de knie hebt, proberen om het geblinddoekt te doen. Verliefd worden op één van je klasgenoten werkt ook.

Als je wat ouder bent, is het ook weer mogelijk om de tijdsbeleving te vertragen en te verlengen.  Door meer spontane dingen te doen en minder te plannen.  Onverwachtse en nieuwe gebeurtenissen geven een rijke en langere tijdsbeleving.  Vakantie zonder planning, bijvoorbeeld. Of doorbreken van routines. Verander je route naar je werk of de volgorde van handelingen. Gebruik je linkerhand in plaats van de rechter. Meteen word je gedwongen  om in een lager tempo bezig te zijn!

 

 

Aan de oevers van de tijd

8298557641_74c0d3feb0_b

aan de oevers van de tijd
keek ik om me heen
ik wachtte aan de kant
aan de oevers van de tijd
en alles ging voorbij
verloor zijn naam
en spoelde aan

Soms moet ik het onder ogen zien. Tijd om het tempo te vertragen. Deze periode veel optredens en workshops, leuk en enerverend. Nog meer te gaan.  Privé twee feesten voor de boeg, qua organisatie. Vanmorgen drie grote tassen boodschappen binnen gesleept, tussen alle afspraken door. Zoveel  bijzondere ervaringen en indrukken, in deze periode. Het gaat intussen toch wat meer moeite kosten om overal de juiste aandacht en diepgang te geven.  Hoewel mijn omgeving niet klaagt, voel ik zelf dat ik wat speedy raak. Tijd om gas terug te nemen.
In dit geval kom ik uit bij muziek. Er is een bijzondere relatie tussen tijdsbeleving en muziek. Muziek kan helpen om een ritme te vinden.  Een energiek en pittig tempo helpt me ’s ochtends  om op gang te komen. Bij een serie steady melodielijnen (denk aan de fuga’s van Bach) kan ik perfect uren schrijfwerk volhouden. Voor nu kies ik Spinvis, een dromerig en zelfs bijna romantisch tegenwicht. Waarin niet het drukke heden centraal staat, maar juist het verleden. De muziek relativeert, en vertraagt.